نویسنده: مهدی سلیمی

راهکار چهارم: شبکه تکنیکی‌تان را توسعه دهید

10 راهکار پیشرفت در آیکیدو

به همراه دوستم مهمان باشگاهِ «الف» از سبکی دیگر شدم تا نزد استادش (که سال‌ها ژاپن آموزش دیده بود) چیزی بیاموزم. تمرینِ آن شب، برایم بسیار متفاوت بود. سبکی متفاوت با تکنیک‌‌های متفاوت، تجربه‌ای جدید بود. البته تکنیک‌های من هم برایشان تازگی داشت. با یک نفر تمرین می‌کردم، اصرار داشت مدل تکنیکی من غلط است! گفت: «این جوری نزن!...» سپس فن مد نظرش را زد و گفت: «این شکلی درسته!». از نظر او معیارِ صحیح یا غلط بودن این بود: مطابق کیهون وازایی باشد که از استادش آموخته، و چون تکنیک‌های من متفاوت با کیهونِ آن‌ها بود، فکر می‌کرد روشِ من غلط است! آن لحظه لبخندی به او زدم و بدون هیچ بحثی، روش مد نظرشان را آموختم و به شبکة تکنیک‌هایم افزودم. اگر زرنگ بود، افق دیدش را باز‌تر می‌کرد و از روش من هم می‌آموخت. ولی اکثرشان خودشان را محدود کرده بودند.

در فرصتی دیگر مهمانِ باشگاهِ «شین» شدم. (تمایل ندارم اسمشان را بیاورم). مربی‌اش جوان و فردی محترم اما سطح فنی باشگاه‌شان به استحکام لازم نرسیده بود. تکنیک‌های من و دوستم نیز برایشان تازگی داشت چون متفاوتِ با کیهون‌وازای سبک خودشان بود. به تکنیک‌ها و جیووازاهایشان دقت می‌کردم، آن قدر نقص داشت که به راحتی می‌شد به آن‌ها بدل زد. کاملا نمایشی می‌زدند. یکی به من گفت: «فنی که می‌زنی کیهون نیست، کاربردی و خیابانی می‌زنی.» گفتم: «منظورت اینه چیزی که شما می‌زنید غیر کاربردی و نمایشی‌ست؟!» گفت: «نه... ولی کیهون نمی‌زنید!» گفتم: «این ایریمی‌ناگه‌ای که زدم کیهون بود! از استادی دیگه [که مهمانشان بودم] یاد گرفتم. روش‌ها فرق می‌کنه» تعجب کرد! و سه شکل دیگر از ایریمی‌ناگه را نشانش دادم. خودش اذعان کرد: «راست می‌گی! روش‌ها فرق می‌کنه. باید همه‌شو یاد گرفت...»

فرق باشگاهِ «شین» با باشگاه «الف» این است که سطح فنی باشگاهِ «الف» به نسبت باشگاه «شین» بهتر بود چون از کسی آموزش می‌بینند که سال‌ها ژاپن زندگی می‌کرد و شباهت هر دو باشگاهِ «الف» و «شین» این است که در فنون کیهونِ خودشان، محدود مانده بودند.

 

بسیاری تصور می‌کنند کیهون وازا یعنی شکل ثابت و استاندارد تکنیک‌ها. درست است؛ ولی آیا کیهون وازا شکل ثابتی دارد تا آن را معیارِ صحیح یا غلط بودن تکنیک‌ها بدانیم؟! کیهون‌وازای کوبایاشی دوجو با کیهون‌وازای تیسیه (Tissier) دوجو با کیهون وازای یامادا سنسه شبیه هم هستند ولی یکی نیستند و همه آن‌ها درست هستند. پس معیار تکنیک صحیح چیست؟! به نظر من تکنیکی صحیح است که حریفِ رزمیکار (از هر رشته‌ای)، نتواند به راحتی بدل بزند نه این که چون خلاف کیهون وازای سبک خودمان باشد فرض کنیم غلط است!

آی‌کی‌دو رشته‌ای داینامیک است و اصولا تکنیک ثابت در برابر حریفی که وضعیتش ثابت نیست، جوابگو نخواهد بود. برای هنرجویان مبتدی لازم است تا کیهون‌وازا‌ها را به یک شکل ثابت بیاموزند تا فرم آی‌کی‌دو در بدنشان استوار شود اما با افزایش رده (خصوصا بعد از رده‌ی مشکی) نباید در همان شکل ثابت تکنیک‌ها محدود ماند. ایکیو اوموته (و هر فن دیگری) را می‌توان به چندین شکل مختلف زد. هر چقدر شکل‌های بیشتری از تکنیک‌ها را بیاموزیم، علاوه بر افزایش تجربه، موجبِ بهبود و استحکامِ تکنیک‌های قبلی خواهد شد. وقتی ایریمی‌ناگه‌هایمان استحکام ندارد، یادگیریِ شکل‌های مختلفِ ایرمی‌ناگه باعث استحکام همه آن‌ها می‌شود و حتی باعث بهبودِ تنچی‌ناگه‌هایمان می‌شود. هر چقدر شکل‌های مختلفی از کته‌گایشی‌ها را بیاموزیم، همه کته‌گایشی‌هایمان بهبود می‌یابند. با یادگیری فنون آواسه، استقرارمان استحکام می‌یابد. انگار هر فنی که می‌آموزیم مثل یک شبکه به هم پیوسته، بر همدیگر مؤثر می‌شوند. هر قسمتی را توسعه دهیم، قسمت‌های دیگر را هم استحکام می‌بخشند. این‌گونه مهارتمان افزایش خواهد یافت. برای همین سابقا گفته بودم عملگرا باشید، از اشتباه زدن نترسید و به دنبال بهبود مستمر باشید. یکی از راه‌های بهبود مستمر این است که شکل‌های مختلف تکنیک‌ها را بیاموزید و در ادامه توضیح خواهم داد، برای استحکام شبکة تکنیکی‌تان، در یک باشگاه محدود نمانید و از اساتید مختلف کسب تجربه کنید.

راهکار پنجم:

راهکار پنجم پیشرفت در هنر رزمی آیکیدو